Otomatik kepenk kurulum fiyatı, tek bir “ürün etiketi” gibi düşünülmemeli; daha çok keşif ile başlayan, malzeme seçimi ile şekillenen ve işçilik/uygulama kalitesi ile nihai performansı belirlenen bir bütündür. Aynı ölçüde iki kepenk arasında ciddi fiyat farkı görülmesinin nedeni de budur: Kepenk, aslında bir “mekanik sistem + elektrik/otomasyon + güvenlik” kombinasyonudur. Bu yazıda, fiyatı oluşturan kalemleri şeffaf biçimde parçalayarak okuyacağız; hangi detayların maliyeti artırdığını değil, hangi detayların uzun vadede maliyeti düşürdüğünü de netleştireceğiz.
Fiyatın omurgasını belirleyen faktörler genellikle 6 grupta toplanır:
Özellikle kullanım yoğunluğu çoğu teklifte “görünmez” kalır ama en kritik parametrelerden biridir. Gün içinde 5–10 kez çalışan bir kepenk ile 100+ kez çalışan bir kepenk aynı motor sınıfı ile sağlıklı yürütülmez. Yanlış motor sınıfı seçimi, ilk kurulumda “ucuz” görünür; ancak erken arıza, duruş süresi ve servis maliyetleri ile toplam maliyeti şişirir.
Keşif, sadece “metreyle ölçü alma” değildir; doğru yapıldığında teklifin doğruluğunu ve kurulumun sorunsuzluğunu belirleyen teknik bir çalışmadır. Keşif kaleminin fiyatlandırılmasının temel nedeni; yapılan ölçüm, risk analizi ve mühendislik kararlarının kurulum süresini ve malzeme listesini doğrudan etkilemesidir.
İyi bir keşfin çıktısı, genelde fotoğraflı keşif raporu ve kalem kalem teklif taslağıdır. Bu rapor, “sonradan sürpriz maliyet” riskini düşürür. Kötü keşfin göstergesi ise teklifte “genel geçer” ifadelerin çoğalmasıdır: montaj dahil yazıp, elektrik hattını ve güvenlik ekipmanlarını belirsiz bırakmak gibi.
Malzeme maliyetleri, otomatik kepenk sisteminin performans ve ömür parametrelerini belirlediği için fiyatın en büyük bölümünü oluşturur. Malzemeyi 3 ana katmanda düşünmek pratik olur: konstrüksiyon, motor/aktarma ve kontrol-güvenlik.
Burada “gizli maliyet” genelde ray kalitesi ve montaj uyumu üzerinden patlar. Uygun kesitte olmayan ray, doğru fitil kullanılmadığında sürtünmeyi artırır; bu da motoru daha yüksek torka zorlar. Sonuç: daha sık arıza, daha fazla ses, daha fazla servis.
Motor maliyeti; markadan önce teknik parametrelerle belirlenir. Sağlıklı bir seçim için şu üçlüye bakılır:
Düşük yoğunlukta bir dükkan kepenginde tüp motor yeterli olabilirken; geniş açıklıklı, sık çalışan veya ağır lamelli sistemlerde sanayi tipi motor ve uygun redüksiyon gerekebilir. Ayrıca manuel kurtarma (elektrik kesintisinde elle açma) ve fren sistemi gibi detaylar hem güvenliği hem de kullanım sürekliliğini etkiler.
Güvenlik ekipmanları, ilk anda “ekstra” gibi görünse de bir olay yaşandığında maliyetin tamamını tek başına haklı çıkarır. Üstelik birçok işletmede, risk yönetimi açısından fotosel ve doğru devreye alma prosedürü, operasyonel standardın parçasıdır.
İşçilik maliyeti; ekibin tecrübesi, kurulum süresi, sahaya göre gereken ek işlemler ve devreye alma kapsamıyla değişir. İyi işçilik, “kepenk çalışıyor” seviyesinden öte; sessiz çalışma, denge, limit hassasiyeti ve güvenli kullanım sağlar.
İşçilikte fiyatı artıran ama çoğu zaman şart olan kalemler: yüksekte çalışma, vinç/iskelem ihtiyacı, ek kaynak ve metal işleri, yeni elektrik hattı çekimi ve kırma-tamir süreçleridir. Ucuz tekliflerin bir kısmı, bu kalemleri “hariç” bırakıp sonradan eklemeyi planlar; bu yüzden teklif metninde kapsam netliği hayati önemdedir.
Aşağıdaki tablo, teklifleri karşılaştırırken “aynı şey mi satılıyor?” sorusunu cevaplamaya yardım eder:
| Kalem | Neyi Kapsar? | Dikkat Edilecek Nokta |
|---|---|---|
| Keşif ve Projelendirme | Ölçüm, saha analizi, malzeme listesi | Fotoğraflı keşif raporu ve net metraj var mı? |
| Kepenk Konstrüksiyonu | Lamel, ray, kasa, mil, rulman | Lamel tipi ve kalınlığı, ray/fitil detayı yazıyor mu? |
| Motor | Tork, limit sistemi, termik koruma | Kullanım yoğunluğuna uygun sınıf seçilmiş mi? |
| Kontrol ve Güvenlik | Kart, kumanda, fotosel, emniyet ekipmanları | Fotosel/emniyet kenarı “opsiyon” mu “dahil” mi? |
| Montaj ve Devreye Alma | Kurulum, ayar, test, eğitim | Limit ve güvenlik testleri teklif kapsamına yazılmış mı? |
Pratik bir yaklaşım olarak toplam maliyeti şu şekilde düşünebilirsiniz:
Toplam Kurulum = Keşif + (Konstrüksiyon + Motor + Kontrol/Güvenlik) + İşçilik + Saha Ek İşleri
Örnek senaryo mantığı:
Buradaki kritik fikir şu: “Aynı ölçü” eşittir “aynı maliyet” değildir. Kullanım yoğunluğu ve güvenlik seviyesi yükseldikçe, motor ve kontrol katmanı büyür; bu da fiyatı yukarı taşır ama aynı zamanda arıza olasılığını aşağı çeker.
Sektörün yönü, mekanikten otomasyona doğru kayıyor. Önümüzdeki dönemde fiyatı etkileyen trendler şunlar:
Bu trendler, ilk kurulumda maliyeti bir miktar artırsa da işletme tarafında “duruş süresi” kaybını azaltarak toplam maliyeti düşürme eğilimindedir. Özellikle mağaza zincirleri ve endüstriyel tesislerde, bir kepengin arızalanıp açılamaması yalnızca tamir masrafı değildir; operasyonel kayıp anlamına gelir.
1. Keşif ücretli mi olmalı?
Keşif, teknik rapor ve net metraj üretiyorsa ücretli olması normaldir. Ücretsiz keşif de olabilir; önemli olan çıktı kalitesidir.
2. En büyük maliyet kalemi genelde hangisi?
Çoğu projede konstrüksiyon + motor ana payı taşır. Güvenlik ve saha ek işleri, koşullara göre sürpriz büyüyebilir.
3. Elektrik hattı çekimi kurulum fiyatına dahil mi?
Her zaman değil. Teklifte elektrik besleme kapsamı net yazılmalı: kablo, sigorta, topraklama dahil mi?
4. Fotosel şart mı?
Yaya/araç trafiği olan yerlerde güçlü şekilde önerilir. Riskli alanlarda emniyet fotoseli maliyetten önce güvenliktir.
5. Ucuz teklif ile pahalı teklif arasındaki farkı nasıl anlarsınız?
Kalemlerin detayına bakın: lamel tipi, motor sınıfı, ray-fitil, devreye alma testleri yazılı mı?
6. Kurulumdan sonra bakım gerekir mi?
Evet. Periyodik bakım; ray temizliği, bağlantı kontrolü, limit doğrulama ve güvenlik testlerini içerir. Bakım, ömrü uzatır.
7. Elektrik kesintisinde kepenk ne olur?
Sisteme göre değişir: manuel kurtarma veya UPS ile erişim sürekliliği sağlanabilir. Keşifte senaryo netleştirilmeli.
